CENTRUM STARGARD

Written by soda

CENTRUM STARGARD

Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej dla obszaru centrum Stargardu.
Wyróżnienie w konkursie ogólnopolskim.

Projekt: 2018.
Autorzy: Andrzej Chuchra, Anna Mierzyńska, Marek Ostrowski, Piotr Żolik

IDEA

Planowana rewitalizacja ulicy Wyszyńskiego wraz z towarzyszącym jej placem Wolności stwarza możliwość wykreowania przestrzeni wielofunkcyjnej, zapewniającej realizację potrzeb wszystkich uczestników życia miejskiego. Ideą projektu jest stworzenie przestrzeni pozbawionej, w dalszej perspektywie czasu, ruchu kołowego – przeznaczonej w większości dla pieszych i rowerzystów z lokalnym dopuszczeniem ruchu komunikacji zbiorowej. Projekt zakłada stworzenie w ciągu ulicy Wyszyńskiego wstęgi, której kształt zdeterminowany jest przez otaczające ją funkcje. Na etapie koncepcji przeanalizowano lokalizacje istniejących miejsc skupiających ruch pieszy oraz założono wykreowanie w przestrzeni miejsc nowych, silnie oddziałujących. Proponowany przebieg „wstęgi: jest syntezą tej analizy. Sposób kształtowania przestrzeni nowej ulicy ma zapewnić możliwość dwuetapowej zmiany organizacji ruchu tej części miasta. W pierwszej fazie przewiduje się jedynie ograniczenie ruchu kołowego. W tym celu zakłada się znaczne zwężenie jezdni, wprowadzenie licznych przejść dla pieszych oraz spowolnienie ruchu poprzez kształt samej „wstęgi”. Na tym etapie przewiduje się pozostawienie w obszarze ulicy 31 ogólnodostępnych miejsc postojowych.

W drugiej fazie zmiany organizacji ruchu projekt zakłada całkowitą eliminację ruchu kołowego z wyłączeniem komunikacji zbiorowej w ciągu ulicy Wyszyńskiego oraz na fragmencie ulicy Piłsudskiego. Na tym etapie teren przeznaczony na miejsca postojowe będzie wykorzystany w celu stworzenia tzw. pól aktywności. Miejsca postojowe zlokalizowane w centralnej części ulicy zastąpione mogą być przez tereny rekreacyjne z bogatym programem zieleni towarzyszącej, bądź przez pawilonu handlowo – usługowe. Miejsca postojowe znajdujące się w zachodniej i wschodniej części ciągu ulicy Wyszyńskiego przeznaczone będą na tereny rekreacyjne lub będą pozostawione jako „puste”, aby umożliwić uczestnikom życia miejskiego kreowanie własnej aktywności w postaci jarmarków, występów typu performance czy wystaw lokalnej twórczości.

W swoim ostatecznym kształcie ciąg ulicy Wyszyńskiego oraz towarzyszący jej plac mają tworzyć przestrzeń o spójnym charakterze, lecz różnorodną i niemonotonną.

 PRZESTRZEŃ PLACU WOLNOŚCI

Projekt placu zakłada podział jego przestrzeni na dwie strefy wyznaczone przez proponowaną zabudowę w formie „bramy”. Część placu bezpośrednio przylegającą do ciągu ulicy Wyszyńskiego przewidziano jako teren otwarty, pozbawiony w większości elementów kubaturowych – w założeniu ma stwarzać możliwość organizacji różnego rodzaju aktywności tj. jarmarki, imprezy masowe, spotkania czy manifestacje. Projektowany plac otwiera się w kierunku północnym poprzez „budynek – bramę” i płynnie przechodzi w układ schodkowych płaszczyzn. Ta przestrzeń w złażeniu ma być miejscem organizacji występów, eventów plenerowych oraz koncertów i wystaw. Tarasowy układ placu i towarzyszący jej budynek mają w założeniu tworzyć relację "widownia – scena”. Poprzez kaskadowy plac i projektowany budynek przewidziano połączenie tej części placu z ulicy Wojska Polskiego. Pod placem w najwyższym jego punkcie oraz pod fragmentem projektowanego budynku przewidziano ogólnodostępny, płatny parking podziemny na około 40 miejsc postojowych. Zakłada się, iż miasto pozyska inwestora który zrealizuje planowaną zabudowę kubaturową placu, będzie partycypował w kosztach wykonania parkingu oraz przylegającego do niego fragmentu placu. Dopełnieniem całego założenia jest proponowana fontanna zlokalizowana na styku placu Wolności i ulicy Wyszyńskiego, zamykająca jej ciąg od wschodniej strony. Jej forma oraz rozwiązania materiałowe nawiązują do pozostałych rozwiązań materiałowych. Obrys fontanny pokrywa się kształtem z planowanym przez magistrat minimalistycznym skwerem, dzięki czemu projekt daje możliwość wyboru, który wariant zagospodarowania miejsca po dawnym pomniku zostanie zrealizowany.

ROZWIĄZANIA KOMUNIKACYJNE

Projekt zakłada dwuetapową zmianę organizacji ruchu ulicy Wyszyńskiego oraz ulic sąsiednich. W pierwszym  etapie ruch pieszy pozostaje rozdzielony pasem ruchu kołowego dla samochodów i komunikacji miejskiej. W etapie drugim planuje się całkowite wyłączenie ciągu ulicy Wyszyńskiego, fragmentu ulicy Piłsudskiego oraz fragmentu ulicy Skarbowej z ogólnego ruchu kołowego. Dopuszcza się jedynie lokalny ruch pojazdów dostawczych w wybranych godzinach, ruch komunikacji zbiorowej oraz dojazd służb. Postuluje się również znaczne organicznie ruchu kołowego fragmentu ulicy Osiedle Tysiąclecia, w obszarze pobliskiego zespołu mieszkaniowego. Z uwagi na daleko idące zmiany układu komunikacyjnego i znaczne ograniczenie ruchu kołowego przewiduje się, iż po wprowadzeniu wszystkich zmian ruch pieszy będzie odbywał się na całym obszarze ulicy Wyszyńskiego oraz placu Wolności. W zachodniej i wschodniej części ciągu ulicy Wyszyńskiego projektuje się dwa wyznaczone przystanki komunikacji zbiorowej wraz z zatokami autobusowymi. Ponadto przewiduje się możliwość zatrzymania autobusów na fragmentach ulic wyznaczonych przez nawierzchnię z kostki brukowej, w pobliżu projektowanej fontanny oraz w północnej części fragmentu ulicy Piłsudskiego.

ROZWIĄZANIA MATERIAŁOWE

Projekt zakłada zróżnicowanie nawierzchni drogowych oraz posadzek projektowanego placu. Podział poszczególnych traktów został zaprojektowany przez ich zróżnicowanie materiałowe, a nie wysokościowe. W założeniu cały obszar objęty projektem, z wyłączeniem fragmentu placu Wolności o kaskadowym układzie, ma być pozbawiony barier. Główne ciągi piesze w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących budynków projektuje się z jasnoszarych płyt chodnikowych o wymiarach 50x50cm. Obejścia miejsc postojowych, a w późniejszym etapie pawilonów handlowo – usługowych bądź pól aktywności oraz wybrane fragmenty nawierzchni – z jasnoszarych płytek chodnikowych 25x25cm. Obszary terenu służące komunikacji zbiorowej jak również miejsca charakterystyczne tj. przejścia dla pieszych – z kostki brukowej strukturalnej o wyraźnej fakturze. Główny pas komunikacyjny „wstęgi” projektuje się z kostki brukowej – gładkiej. Nawierzchnię miejsc postojowych, w późniejszym etapie zastąpione będą przez tereny zielone, małą architekturę bądź w przypadku miejsc centralnie zlokalizowanych przez pawilony handlowo – usługowe, projektuje się jako wykonane z eko-kratki. W przejściach pomiędzy istniejącymi budynkami, gdzie przewiduje się możliwość lokalizacji ogródków lokali gastronomicznych zakłada się zastosowanie płyt chodnikowych 80x80cm w połączeniu z zielenią niską. Z uwagi na fakt, iż te miejsca mają służyć przede wszystkie skomunikowaniu ciągu ulicy Wyszyńskiego z pobliskim zespołem mieszkaniowym, należy ograniczyć do minimum zakres zagospodarowania tych fragmentów przestrzeni na cele gastronomiczne. Nawierzchnie placu w znacznej mierze projektuje się jako wykonaną z jasnoszarych płytek chodnikowych 50x50cm, z lokalnym wyróżnieniem posadzki nawierzchnią z bruku i płytek o mniejszym gabarycie. Ponadto rysunek podziałów posadzki placu nawiązuje do obrysu projektowanej fontanny jak i planowanego przez magistrat skweru z zielenią niską.

 OŚWIETLENIE TERENU

Zakłada się oświetlenie ciągu ulicy Wyszyńskiego obustronnie lampami ulicznymi w rozstawie co około 9m. Wysokość lamp oświetlających główny ciąg pieszo – jezdny (wstęgę) – 6m, od strony ciągów pieszych – 5m. Zakłada się również oświetlenie placu Wolności wzdłuż ulicy Piłsudskiego oraz  otoczenia projektowanej fontanny lampami ulicznymi o wysokości identycznej jak w przypadku ciągu ulicy Wyszyńskiego. Pozostała część placu oświetlona będzie pasmami LED w nawierzchni, nawiązującymi bezpośrednio do „rysunku” posadzki placu oraz niskim oświetleniem dekoracyjnym w posadzkach.

ELEWACJA PÓŁNOCNA PIERZEI UL. WYSZYŃSKIEGO

Projekt remontu i modyfikacji północnej pierzei zabudowy ul. Wyszyńskiego zakłada „oczyszczenie” istniejących obiektów z elementów dysharmonijnych – np. łukowe zadaszenia wejść, zadaszenia lokali gastronomicznych, dobudówki wychodzące poza pierwotną linie zabudowy. Zakłada się stworzenie spójnego kolorystycznie i materiałowo ciągu zabudowy po przez zastosowanie wspólnej, monochromatycznej palety barw dla wszystkich budynków, z kolorystycznym wyróżnieniem wybranych detali architektonicznych. Ponadto projekt zakłada wyburzenie lub gruntowną przebudowę istniejącego budynku usługowego zlokalizowanego na styku z narożną kamienicą od strony placu Wolności. Projekt nie przewiduje daleko idącej przebudowy istniejących budynków, które w założeniu maja pozostać w niezmienionej formie jako świadectwo myśli architektonicznej swojej epoki. W celu zharmonizowania całości założenia zakłada się wprowadzenie elementów łączących poszczególne budynki w formie kompozycji wertykalnych paneli. Taka forma „ekranów” nie zdominuje otaczającej zabudowy, jednocześnie wydzielając optycznie przestrzenie między budynkami.

 PROJEKTOWANE BUDYNKI

Koncepcja zakłada wprowadzenie w obszarze północnej pierzei ulicy Wyszyńskiego nowej zabudowy uzupełniającej w miejscu istniejącej, na styku z istniejącą kamienicą. Z uwagi na charakter obecnej zabudowy postuluje się wyburzenie lub jej gruntowną przebudowę, tak aby charakter budynku nawiązywał do zabudowy sąsiedniej. Ponadto projekt zakłada wprowadzenie zabudowy w obszarze placu Wolności, w miejscu gdzie obecnie znajduje się pętla autobusowa. Proponowana zabudowa nawiązuje swoim układem do linii zabudowy określonych w obowiązującym obecnie planie miejscowym dla tego obszaru. Proponowana zabudowa nawiązuje wysokością do budynków znajdujących się wzdłuż ulicy Piłsudskiego, natomiast jej forma tworzy rodzaj „bramy” pomiędzy dwoma częściami projektowanego placu. W projektowanym budynku, w jego części podziemnej na styku ze skarpą, sytuuje się garaż podziemny z dojazdem od strony ulicy Piłsudskiego. Na dachu części podziemnej, od strony ulicy Wojska Polskiego przewidziano dodatkowe miejsca postojowe.

 MAŁA ARCHITEKTURA

Na terenie opracowania przewidziano elementy małej architektury w formie kubicznych siedzisk, koszy na śmieci, elementów oświetlenia terenu oraz wiat przystankowych. Kolorystyka tych elementów nawiązuje do zastosowanych materiałów nawierzchni oraz do kolorystyki wykorzystywanej przez miasto Stargard.